Wet DBA
De wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is bedoeld om zzp’ers en opdrachtgevers duidelijkheid te geven over de aard en structuur van mogelijke arbeidsrelaties. Het voornaamste doel van de Wet DBA is het tegengaan van schijnzelfstandigheid.
Schijnzelfstandigheid betekent dat iemand werkt als zzp’er, maar eigenlijk in loondienst is. Is dat het geval, dan lopen de opdrachtgever en de werkende risico’s.
Kenmerken zzp'er
Als opdrachtgever moet je volgens de Wet DBA samen je opdrachtnemer jullie werkrelatie beoordelen. Dit doe je door te controleren of de opdracht wel in aanmerking komt voor ondernemerschap.
Kenmerken van ondernemerschap zijn:
- De opdrachtnemer bepaalt zelf hoe het werk wordt uitgevoerd en wat de werktijden zijn.
- Het betreft een opdracht van kortere duur of een beperkt aantal uren per week.
- De opdrachtnemer voert geen werkzaamheden uit die ook door werknemers worden gedaan binnen jouw organisatie.
- De opdrachtnemer heeft specifieke kennis en ervaring die niet aanwezig is binnen jouw organisatie en de vergoeding voor het werk ligt duidelijk hoger.
- De opdrachtnemer kan zich laten vervangen en heeft daar ook de vrijheid in.
- De opdrachtnemer wordt op factuurbasis per daadwerkelijk gewerkt uur of per opdracht betaald. Bij ziekte ontvangt de werkende niets.
- De opdrachtnemer draagt ondernemersrisico en doet eigen investeringen voor het werk. Bijvoorbeeld omdat hij/zij zelf de materialen of apparaten voor het werk moet kopen.
- De opdrachtnemer gedraagt zich naar buiten toe als ondernemer. Bijvoorbeeld doordat hij/zij actief een website beheert en ook andere klussen uitvoert.
- Er is een resultaatverplichting met de opdrachtnemer afgesproken.
De belastingdienst beoordeelt aan hoeveel kenmerken van ondernemerschap wordt voldaan. Zijn er te weinig kenmerken, dan kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid.
Kenmerken loondienst
Volgens de belastingdienst is er sprake van loondienst als er aan de volgende drie kenmerken wordt voldaan.
- de mogelijkheid tot werkgeversgezag
- de verplichting tot het leveren van (persoonlijke) arbeid
- de beloning voor de verrichte arbeid
De belangrijkste vraag is of er sprake is van een gezagsverhouding. Bepaal jij hoe, waar, wanneer, voor hoeveel uren en met wie de zzp’er aan de opdracht werkt? En geef je de zzp’er dezelfde instructies als je werknemers? Dan zijn er sterke aanwijzingen voor werkgeversgezag.
Belangrijkste risico's voor de ondernemer
- Achterstallige loonheffingen en premies: Als er sprake is van een dienstverband dan moet de ondernemer alsnog loonheffingen en premies afdragen met terugwerkende kracht. Dit kan oplopen tot 40% over het brutoloon van de zzp’er.
- Boetes en rente: Naast de premies kan de ondernemer boetes en rente verschuldigd zijn, wat het financiële risico verhoogt. De Belastingdienst kan boete van 25% over de verschuldigde premies en loonheffingen opleggen naast 4% rente.
- Arbeidsrechten terugwerkend: De zzp’er kan aanspraak maken op rechten als doorbetaling bij ziekte en vakantiegeld, wat extra kosten geeft.
- Verlies van flexibiliteit en administratieve lasten: Flexibiliteit vervalt en administratie stijgt door de verplichtingen van een dienstverband.
- Imagoschade: Imagoschade kan vertrouwen schaden en toekomstige samenwerkingen met zzp'ers bemoeilijken.
Belangrijkste risico's voor de zzp'er
- Verlies van ondernemers- en fiscale voordelen: Bij een dienstverband vervallen voordelen zoals zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling.
- Terugvordering belastingvoordelen: De Belastingdienst kan fiscale voordelen terugvorderen, wat voor een belastingaanslag zorgt.
- Onzekerheid toekomstige inkomenspositie: De ondernemer kan minder geneigd zijn de zzp'er in te zetten, wat inkomenszekerheid vermindert.
- Risico op ondernemersstatus: De zelfstandigenstatus van de zzp'er kan ter discussie komen, met nadelige gevolgen voor toekomstige opdrachten.
Wil je een zzp’er inhuren voor een opdracht, maar heb je twijfels of het gaat om loondienst en wil je liever geen risico lopen? Overweeg dan om een uitzendkracht of payrollkracht in te zetten. Daarmee voorkom je deze risico's. Wil je meer weten over de regelgeving omtrent de inzet van zzp’ers en de alternatieven? Neem dan gerust contact met ons op.
Bron: Rijksoverheid
