Arbeidsmarkt: nieuws in het kort (najaar 2025)

Cao-lonen stijgen, maar minder sterk in derde kwartaal
In het derde kwartaal van 2025 stegen de cao-lonen met 4,6% ten opzichte van hetzelfde kwartaal een jaar eerder. Dit meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van nieuwe cijfers. In kwartaal drie van 2024 was de cao-stijging nog 6,8%. De kleinste stijging was bij de overheid (3,1%) en in het openbaar bestuur (2,1%), terwijl de hoogste loonontwikkeling plaatsvond in de sector informatie en communicatie (6,6%). Bij particuliere bedrijven en gesubsidieerde instellingen, waaronder zorginstellingen, namen de lonen met respectievelijk 4,8 en 5,1% toe. De reële cao-loonstijging, waarbij het cao-loon wordt gecorrigeerd voor inflatie, was in het afgelopen kwartaal 1,6%. Tegelijk met de lagere cao-loonstijging neemt de inflatie ook af. 

Meer mensen werkloos in 2025, vooral nieuwe toetreders tot arbeidsmarkt
In het tweede kwartaal van 2025 waren 378 duizend mensen in Nederland werkloos, een stijging ten opzichte van 329 duizend drie jaar eerder. De toename komt vooral door meer kortdurend werklozen (minder dan een jaar zonder werk). Vooral mensen die zich recent op de arbeidsmarkt aanboden, vinden niet direct werk: hun aantal steeg van 117 duizend eind 2024 tot 133 duizend in augustus 2025. Ondanks de stijging blijft de Nederlandse werkloosheid met 3,7% lager dan het EU-gemiddelde van 5,9%. Ook ten aanzien van de arbeidsparticipatie doen we het in Nederland beter dan het EU-gemiddelde. In 2024 werkte in Nederland 73,2% van de 15- tot 75-jarigen, tegenover 61,7% gemiddeld in de EU. Zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Leeftijdsdiscriminatie meest voorkomend bij sollicitaties in Nederland
Uit onderzoek van het TA Audit Institute blijkt dat leeftijdsdiscriminatie bij sollicitaties in Nederland vaker voorkomt dan discriminatie op basis van gender of etniciteit. In 48% van de gevallen waarin leeftijd meespeelde, werden kandidaten ongelijk behandeld — meestal jongere sollicitanten. Genderdiscriminatie kwam voor in 45% van de sollicitaties, etnische in 38%. Het onderzoek, waarbij ruim 1.500 mystery sollicitaties zijn verstuurd naar 245 grotere Nederlandse werkgevers, toont ook dat 47% van de organisaties helemaal geen discriminatie vertoonde, terwijl een kleine groep structureel slecht scoorde, vooral commerciële en non-profitorganisaties elk op hun eigen vlak.

Werknemers zitten gemiddeld bijna 9 uur per werkdag
In 2024 zaten Nederlandse werknemers gemiddeld 8,9 uur per werkdag: 4,5 uur op het werk, 1,1 uur in woon-werkverkeer (exclusief fietsen) en 3,3 uur in vrije tijd. Dit is weinig veranderd ten opzichte van 2019, toen het gemiddelde 8,6 uur was. Dit blijkt uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van CBS en TNO, waarin ruim 60.000 werknemers werden ondervraagd. Langdurig zitten en weinig bewegen brengt gezondheidsrisico’s en maatschappelijke kosten met zich mee. Daarom is het belangrijk inzicht te hebben in het zitgedrag van werknemers, zowel tijdens het werk als in hun vrije tijd, om preventieve maatregelen te kunnen nemen.